Codzienny proces dostaw wody i oczyszczania jest bezproblemowy. Pompy pracują bezawaryjnie, mieszkańcy gmin są zaopatrzeni w wodę, a nieczystości trafiają do oczyszczalni. Z zewnątrz wszystko wygląda stabilnie i bezproblemowo.
Jednak w rzeczywistości obsługa gminnych SUW i przepompowni często działa trochę „na ślepo”. Brak zdalnego podglądu i systemowego alarmowania w czasie rzeczywistym sprawia, że o problemach dowiadujemy się dopiero wtedy, gdy mieszkańcy masowo zaczynają zgłaszać usterki. Czy nie prościej byłoby wiedzieć o awarii, zanim dowie się o niej cała gmina?
Zagrożenia i problemy małych SUW, oczyszczalni i przepompowni
Małe gminne przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne są znacznie bardziej obciążone wyzwaniami, z którymi muszą się mierzyć w porównaniu do tych dużych. Poniżej największe z nich:
1. Reakcja dopiero po fakcie
Awaria pompy, spadek ciśnienia czy brak zasilania często są zauważane dopiero wtedy, gdy mieszkańcy zgłoszą brak wody lub przepełnioną przepompownię. Brak szybkiej informacji oznacza spóźnioną reakcję, większe koszty usuwania skutków i dłuższe problemy dla mieszkańców.
2. Brak alarmów w czasie rzeczywistym
W wielu miejscach sygnały awarii to jedynie lampka na drzwiach szafy sterowniczej lub komunikat na HMI. To działa wyłącznie wtedy, gdy ktoś akurat jest na miejscu. W praktyce obsługa dowiaduje się o problemie z dużym opóźnieniem, zazwyczaj po kontakcie mieszkańców.
3. Kosztowne systemy SCADA do alarmowania
Pierwsze dwa problemy nie wystąpiłyby, gdyby zastosowano system SCADA, który automatycznie zaalarmowałby odpowiednie osoby o usterce i nieprawidłowościach w działaniu. Niestety, wiele gmin i małych przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych boryka się z ograniczonymi budżetami. Podczas modernizacji priorytetem stają się inwestycje w urządzenia bezpośrednio wpływające na jakość wody, kosztem zaawansowanych (i często kosztownych) systemów nadzoru takich jak SCADA.
4. Rozproszone obiekty
Stacje uzdatniania, przepompownie i punkty poboru są rozsiane po całej gminie. Każdy wyjazd w teren wymaga dużego nakładu czasu i pieniędzy. Bez systemu monitoringu obsługa musi regularnie objeżdżać wszystkie punkty, nawet jeśli większość pracuje poprawnie, co znacznie podnosi koszty utrzymania.
5. Cyberbezpieczeństwo na końcu listy priorytetów
W wielu instalacjach dostęp do sterowników, czyli urządzeń odpowiedzialnych za automatyczne sterowanie pracą pomp, zaworów i innych elementów technologicznych, odbywa się przez otwarte porty routerów, bez odpowiednich zabezpieczeń czy haseł. To stwarza realne ryzyko włamania z zewnątrz, co w ostatnich latach wielokrotnie miało miejsce w małych oczyszczalniach ścieków i stacjach uzdatniania wody.
Jak wygląda nowoczesny monitoring w praktyce
Dobra wiadomość jest taka, że większości tych problemów da się uniknąć bez kosztownych modernizacji i wymiany całych systemów sterowania. Wystarczy, by obiekt zaczął odpowiednio zbierać bieżące dane i przekazywać je dalej w cyberbezpieczny sposób.
Nowoczesny monitoring nie musi już oznaczać skomplikowanych i drogich systemów SCADA czy rozbudowanych serwerowni. Wdrożenie systemu SCADA w małym przedsiębiorstwie wodno-kanalizacyjnym to koszt zaczynający się od około 60 000 zł, a w zależności od zakresu i liczby obiektów może być wielokrotnie wyższy.
W praktyce prosty monitoring to budżetowe rozwiązanie, które pozwala zdalnie zobaczyć, co dzieje się w stacji uzdatniania czy przepompowni z dowolnego miejsca, o każdej porze. Dzięki temu obsługa może otrzymać powiadomienie na telefon i zareagować, zanim mieszkańcy zauważą problem.
Kluczowe jest także wprowadzenie bezpiecznej wymiany danych. Zamiast otwartych portów lub doraźnego podpinania routera, dane powinny być przesyłane przez zabezpieczone kanały. To nie tylko kwestia zgodności z nowymi wytycznymi dotyczącymi cyberbezpieczeństwa infrastruktury krytycznej, ale przede wszystkim spokój, że nikt z zewnątrz nie uzyska dostępu do sterowania.
Jak połączyć rozproszone obiekty w jeden system nadzoru niewielkim kosztem?
Dzisiaj nie trzeba już przebudowywać całego systemu sterowania, żeby zyskać zdalny podgląd pracy obiektów. Wystarczy dodać jedno rozwiązanie, które połączy to, co już działa, z jednym systemem nadzoru.
Takim systemem jest chmura UniCloud. Platforma zbiera dane ze sterowników i urządzeń w terenie, przesyła je bezpiecznie na serwery i udostępnia je w czytelnej formie – przez przeglądarkę lub aplikację na telefon.
UniCloud nie wymaga programowania ani specjalistycznej wiedzy technicznej. Obsługa jest intuicyjna i dopasowana do realiów małych zespołów technicznych, które potrzebują prostego i niezawodnego narzędzia nadzoru.
Jak UniCloud rozwiązuje najczęstsze problemy w terenie
Alarmy i powiadomienia, które naprawdę działają
Brak reakcji w nocy i zbyt późne wykrycie awarii nie będzie już problemem, kiedy system w odpowiednim czasie powiadomi o zdarzeniu.
UniCloud wysyła automatyczne alarmy lub ostrzeżenia SMS lub e-mail w momencie, gdy poziom w zbiorniku przekroczy ustawiony próg alarmowy, pompa zatrzyma się, zaniknie zasilanie lub pojawi się błąd komunikacji.
Obsługa nie musi być na miejscu. Wystarczy telefon, by wiedzieć, że coś się dzieje i gdzie.
Wygodne pulpity i widok wszystkich obiektów w jednym miejscu
Zamiast dziesiątek osobnych ekranów i raportów – wszystko w jednym miejscu, w widoku obejmującym całą gminną sieć.
Na przejrzystych wykresach widać poziomy wody, stany pomp czy zużycie energii. Dzięki temu łatwo zauważyć, że jedna pompa pracuje dłużej niż inne albo że w danej przepompowni rośnie zużycie energii.
To proste narzędzie, które zamienia surowe dane w informacje – do bieżącej kontroli, analizy pracy obiektów i wczesnego wykrywania anomalii.
Szyfrowany i bezpieczny zdalny dostęp
Otwarte porty? To już przeszłość. To była otwarta droga dla cyberprzestępców. UniCloud zamyka tę furtkę.
Połączenia są szyfrowane, a dostęp mają wyłącznie upoważnione osoby. Logowanie do chmury jest dwuetapowe, a nad bezpieczeństwem danych czuwają specjaliści Amazona. W efekcie można bezpiecznie sprawdzać i diagnozować pracę urządzeń bez ryzyka ingerencji z zewnątrz.
Archiwizacja danych i raportowanie
Archiwizacja danych zużycia wody i ścieków jest niezwykle istotna w przypadku zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Dane muszą być zbierane i przechowywane na potrzeby kontroli oraz przyszłych modernizacji. Im więcej i bardziej precyzyjnych danych, tym lepiej.
Dzięki chmurze UniCloud dane możesz archiwizować i przeglądać nawet do 7 lat.
Zestawienia mogą obejmować poziomy, ciśnienia, liczbę uruchomień pomp czy sumaryczne zużycie energii. Dzięki temu łatwo analizować pracę obiektów i spełniać obowiązki sprawozdawcze, np. przygotowując raporty do Wód Polskich.
Minimalna ingerencja w istniejące systemy
UniCloud nie wymaga wymiany sterowników ani modernizacji całych układów. Wystarczy skomunikować obecne urządzenia z istniejącym sterowaniem oraz pobrać dane z urządzeń, które już są podłączone.
Dzięki temu nawet starsze obiekty zyskują funkcjonalność nowoczesnych stacji – bez przestojów, bez kosztownej przebudowy i bez ryzyka utraty stabilności pracy.
Podsumowanie
W gminach, gdzie liczy się ciągłość dostaw, bezpieczeństwo mieszkańców i sprawne reagowanie na awarie, zdalny monitoring i alarmowanie to dziś nie luksus, lecz konieczność.
Dzięki rozwiązaniom takim jak UniCloud można połączyć wszystkie obiekty w jeden, przejrzysty system nadzoru – bez wymiany sterowników i kosztownych modernizacji. To prosty sposób, by mieć spokój, wiedzieć, co dzieje się w sieci i reagować, zanim mieszkańcy zauważą problem.
Jeśli chcesz zobaczyć korzyści w praktyce, wejdź na: https://smart.elmark.com.pl/uni/umc/branze/wod-kan
i zobacz, jakie korzyści zyskają Twoje obiekty oraz pracownicy.
Galeria zdjęć z Chmury UniCloud
