Panel w strefie mycia ciśnieniowego dostaje strumień gorącej wody z detergentem. A w zakładach przetwarzających mąkę, cukier czy mleko w proszku pracuje do tego w strefie zagrożenia wybuchem pyłu. Front IP65 nie jest badany pod takie mycie, więc wybór panelu do strefy mycia lub zapylenia zawęża się do paneli ze szczelnym frontem ze stali nierdzewnej, a w strefie zapylenia także z certyfikatem ATEX. Takim panelem jest OptixPanel Standard w wersji ze stali nierdzewnej (numery katalogowe 2800S-…XS), a do strefy ATEX wybierasz numer bez litery C na końcu.
Najważniejsze w skrócie
- Front z ramą ze stali AISI 316L i uszczelką silikonową ma stopień ochrony IP69K, więc panel myjesz razem z linią.
- Wersje z certyfikatem ATEX kategorii 3 montujesz w strefach zagrożenia wybuchem gazów i pyłów (strefy 2 i 22).
- Ekran rezystancyjny obsłużysz w rękawicach, pojedynczym dotykiem.
- Runtime i licencja są w cenie panelu. Nowe ekrany i tagi nie zużywają tokenów.
- Granice: praca w temperaturze 0–50 °C, bez certyfikatów higienicznych EHEDG i 3-A.
Spis treści
- Czy panel wytrzyma mycie ciśnieniowe?
- W której strefie ATEX wolno go zamontować?
- Rękawice: przyciski zamiast gestów
- Licencja wgrana w panel: liczą się funkcje, nie ekrany i tagi
- W praktyce: jedna aplikacja REON do maszyn zakręcających
- Kiedy ten panel się nie nada?
- Co sprawdzić przed zamówieniem?
- Zobacz aplikację swojej linii, zanim kupisz panel
- Najczęściej zadawane pytania
Czy panel wytrzyma mycie ciśnieniowe?
Front panelu ma stopień ochrony IP69K, ramę ze stali AISI 316L i silikonową uszczelkę. W badaniu IP69K według DIN 40050-9 (dziś zastąpionej przez ISO 20653) front polewa się wodą o temperaturze 80 °C pod ciśnieniem 80–100 bar, z odległości 10–15 cm, pod czterema kątami po 30 sekund. To krótki strumień, a nie praca w gorącu: panel pracuje w otoczeniu 0–50 °C.
Szczelny jest front. Tył panelu to urządzenie typu otwartego, więc montujesz go w szafie albo obudowie, która sama wytrzyma mycie. Wykonanie ze stali ma przekątne 10,1", 12,1", 15,6", 18,5" i 21,5". OptixPanel Compact ma front IP65 i nie ma wersji ze stali, więc do strefy mycia ciśnieniowego się nie nadaje.
Rys. 1. Budowa frontu ze stali: 1 – folia poliestrowa z powłoką przeciwodblaskową, 2 – rezystancyjny ekran dotykowy, 3 – hartowane szkło, 4 – rama ze stali AISI 316L, 5 – uszczelka. Operator dotyka folii, a szkło leży pod nią. Źródło: Rockwell Automation, 2800S-UM001C.
Podręcznik użytkownika (2800S-UM001C) ostrzega, że mycie wysokociśnieniowe, środki ścierne i rozpuszczalniki mogą uszkodzić okno wyświetlacza. Jeśli myjesz pianą chlorową, roztworem NaOH albo kwasem nadoctowym, podaj nam nazwę środka i stężenie, a sprawdzimy je u producenta.
W której strefie ATEX wolno go zamontować?
W FMCG strefy zagrożenia wybuchem tworzą najczęściej pyły: mąka, cukier, skrobia, mleko w proszku. W produkcji kosmetyków i chemii gospodarczej dochodzą opary rozpuszczalników, na przykład etanolu. OptixPanel Standard ma certyfikat ATEX kategorii 3, także w wykonaniu ze stali. Nie mają go numery katalogowe zakończone literą C, na przykład 2800S-156XS-N1C, ani seria Compact. W której strefie panel wolno zamontować, decyduje oznaczenie na tabliczce:
| Element oznaczenia | Co oznacza |
|---|---|
| II 3G · 3D | grupa II (zakłady powierzchniowe), kategoria 3 dla gazów i pyłów, czyli urządzenie do strefy 2 i strefy 22 |
| Ex ec ic · Ex tc | budowa wzmocniona i iskrobezpieczeństwo dla gazów, ochrona obudową dla pyłów |
| IIC · IIIC | najwyższe grupy gazów i pyłów, które obejmują także grupy IIA, IIB oraz IIIA, IIIB |
| T4 · T70 °C | maksymalna temperatura powierzchni: 135 °C dla gazów i 70 °C dla pyłów |
| Gc · Dc · X | poziom zabezpieczenia „c” dla stref 2 i 22 oraz szczególne warunki stosowania opisane w instrukcji instalacji |
| 0 °C ≤ Tamb ≤ +50 °C | dopuszczalna temperatura otoczenia |
Instrukcja instalacji OptixPanel Standard stawia w strefie trzy warunki. Panel stoi pionowo. Tył jest w obudowie otwieranej tylko narzędziem, o stopniu ochrony co najmniej IP54 w atmosferze gazowej lub IP6X w pyłowej. Obudowy nie otwierasz pod napięciem ani wtedy, gdy może występować atmosfera wybuchowa. Poza strefą dopuszczalne jest pochylenie do 20° w przód lub w tył, ale górna granica temperatury spada wtedy do 45 °C. Konstrukcję pulpitu w strefie projektujesz więc pod pionowy montaż.
Rys. 2. Pochylenie do 20° tylko poza strefą. Źródło: Rockwell Automation, 2800S-UM001C.
Granica kategorii 3: strefy 0, 1, 20 i 21 odpadają. Jeśli dokument zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW) klasyfikuje miejsce przy zasypie mąki jako strefę 21, panel stawiasz poza nią.
Rękawice: przyciski zamiast gestów
Ekran rezystancyjny reaguje na nacisk, więc obsłużysz go w rękawicach. Obsługuje jeden punkt dotyku: nie przesuniesz listy ani nie przybliżysz trendu dwoma palcami. Projektując ekrany, przewidź przyciski przewijania i powiększania list alarmów i trendów, a same przyciski rób większe, bo palec w rękawicy trafia mniej dokładnie. Gesty ma tylko szklany front pojemnościowy, którego nie ma w wersji ze stali.
Układ ekranów pod obsługę jednym palcem przygotujesz i przeklikasz w emulatorze bezpłatnego FactoryTalk Optix Studio, zanim zamówisz panel.
Licencja wgrana w panel: liczą się funkcje, nie ekrany i tagi
Runtime FactoryTalk Optix jest wgrany w panel razem z licencją. Licencja liczy funkcje aplikacji, takie jak alarmy, receptury, rejestrator danych, serwer OPC UA czy driver do sterowników danego producenta. Liczba ekranów i tagów nie ma znaczenia. OptixPanel Standard ma w cenie 11 tokenów, pulę rozszerzysz do 15, a tokeny nie wygasają.
Przykładowa linia z panelem i podglądem w przeglądarce, alarmami, rejestratorem danych, raportami, podpisem audytowym, zapisem do bazy SQL z buforem, sterownikiem Allen-Bradley oraz klientem i serwerem OPC UA zużywa 10 z 11 tokenów. Policz je przed zamówieniem według przewodnika o licencjach FactoryTalk Optix. Ceny paneli znajdziesz w kartach produktów pod artykułem.
W praktyce: jedna aplikacja REON do maszyn zakręcających
Integrator REON zbudował zgodnie ze standardem AROL aplikację na OptixPanel Standard 15,6" do maszyn zakręcających dla napojów i kosmetyków. Jeden projekt dopasowuje się do różnych rozdzielczości ekranu i obsługuje dwa typy sterowników. Audit trail rejestruje logowania operatorów, zmiany receptur i alarmy i według integratora dostarcza funkcji wymaganych przez 21 CFR Part 11. ASEM opisał to wdrożenie w maju 2025 r. To przykład projektu i licencji, a nie pracy w strefie mycia.
Kiedy ten panel się nie nada?
- Mroźnia albo upał. Panel pracuje w 0–50 °C.
- URS albo audyt wymaga EHEDG lub 3-A. Panel tych certyfikatów nie ma.
- Strefa 0, 1, 20 lub 21. Kategoria 3 obejmuje tylko strefy 2 i 22.
- Działająca flota paneli innego producenta. Kilkadziesiąt paneli, magazyn części i zespół, który je zna? Zostań przy nich, a OptixPanel rozważ przy nowej maszynie albo modernizacji, w której i tak wymieniasz HMI.
Co sprawdzić przed zamówieniem?
Rys. 3. Uszczelka jest częścią panelu i działa przez docisk, więc szczelność daje równa płyta 3–6 mm i dokręcone zaciski. Masy uszczelniającej nie dokładasz. Źródło: Rockwell Automation, 2800S-UM001C.
- Strefa według DZPW: dozwolone 2 i 22, niedozwolone 0, 1, 20 i 21.
- Numer katalogowy do strefy ATEX: bez litery C na końcu.
- Montaż w strefie ATEX: tylko pionowo, w obudowie otwieranej narzędziem (IP54 dla gazów, IP6X dla pyłów).
- Środek myjący i jego stężenie: potwierdź odporność frontu przed zamówieniem.
- Temperatura w miejscu montażu: 0–50 °C, przy pochyleniu do 45 °C.
- Grubość drzwi lub płyty montażowej: 3–6 mm, odkształcenie najwyżej 0,5 mm.
- Funkcje aplikacji i sterowniki na linii: policz tokeny.
Zobacz aplikację swojej linii, zanim kupisz panel Opowiedz, jak przebiega proces na linii i co operator ma widzieć na ekranach. Zaproponujemy architekturę systemu i pokażemy demo aplikacji FactoryTalk Optix z ekranami dla Twojego procesu. Maciej Piesio, Elmark Automatyka, [email protected]
Najczęściej zadawane pytania
Czy panel trzeba wyłączać na czas mycia?
Podręcznik użytkownika każe przed czyszczeniem wyświetlacza odłączyć zasilanie panelu. Włączony ekran dotykowy może potraktować strumień wody jak dotyk i uruchomić obiekt na ekranie. Jeśli procedura mycia nie przewiduje wyłączenia panelu, zaplanuj w aplikacji ekran mycia bez aktywnych przycisków.
Czy w panelu jest szkło?
Tak. Front wersji ze stali to folia poliestrowa z utwardzaną powłoką przeciwodblaskową, pod nią rezystancyjny ekran dotykowy i hartowane szkło. Całość trzyma rama ze stali AISI 316L z silikonową uszczelką. Jeśli zakład prowadzi rejestr szkła i tworzyw kruchych, wpisz do niego panel.
Czy nowy panel wejdzie w otwór po starym?
Sprawdź wymiary wycięcia. Instrukcja instalacji podaje wymiar wycięcia dla każdej przekątnej. Drzwi albo płyta montażowa muszą mieć 3–6 mm grubości, a powierzchnia wokół otworu chropowatość nie większą niż Rz 120, żeby uszczelka przylegała równo. Podaj nam model obecnego panelu, a porównamy wymiary.
Z jakimi sterownikami panel się połączy?
Przez natywne drivery albo klienta OPC UA. FactoryTalk Optix ma natywne drivery do sterowników Allen-Bradley i firm trzecich, a pozostałe urządzenia podłączysz przez klienta OPC UA. Jeden sterownik Allen-Bradley Logix na OptixPanel nie zużywa tokenu. Driver innego producenta to 1 token przy jednym sterowniku i 2 przy kilku.
Skąd wezmę certyfikat ATEX i deklarację zgodności?
Z wyszukiwarki certyfikatów Rockwell Automation. Certyfikat ATEX i deklarację zgodności UE pobierzesz z wyszukiwarki certyfikatów i dołączysz do dokumentacji CE maszyny albo dokumentacji zakładu.
Jak czyścić panel w strefie zagrożonej wybuchem?
Wyłączony, wilgotną ściereczką. W strefie producent dopuszcza tylko środki czyszczące przeznaczone do stref EPA (chronionych przed wyładowaniami elektrostatycznymi) i wilgotne ściereczki, żeby na panelu nie gromadził się ładunek elektrostatyczny. Nie dopuszczaj do odkładania się warstwy pyłu. Po każdej konserwacji sprawdź, czy uszczelka leży równo i czy zaciski są dokręcone. Baterię wymieniasz tylko poza strefą zagrożoną wybuchem.
